18 Mart 2015

Yöresel ürünlere pek de öyle özel bir merakım yoktur aslında. Tarhana ve domates kurusunu bunun dışında tutmalıyım tabii. Biri hazır çorba kadar pratik yapılabilen nadir yiyeceklerden olup hayat kurtarır, diğeri doğru oranda ceviz ve sarımsak ile ilahi bir lezzete bürünen mucizevi bir gıdadır. 

Sitenin adının "kendin pişir kendin ye" değil de "Kendin Dik" olduğunu hatırlayarak, gastronomik çağrışımları bir kenara bırakıp söylemek istediğimi doğrudan ifade edeyim. Demek istediğim, yöresel ürünlerde sürekli aynı motif ve aynı kullanım şekillerini görmekten sıkılırım. Son dönem üretim pazen kumaşlar ve benzeri modern tasarımlar dışında, pek çoğunu sıkıcı bulurum. Elbette, yerel kültürleri koruma ve tanıtmanın önemini küçümseyemem ama müzeler ve Avrupa Birliği finansmanlı projeler de bunun için var öyle değil mi? ;) 
dikiş dikmeyi öğrenin

Gelin görün ki ben Gaziantep'te 16. yüzyıldan bu yana üretilen kutnu kumaşını elime aldığımda aşık oldum! Bir arkadaşımın ilkokuldaki folklör müsamerelerimizi anımsattığını söylemesi üzerine, bu güzelim kumaşla bugüne kadar yapılmış çarık, yelek, şalvar vb. ürünler gözümün önünden bir film şeridi gibi geçti. Ama benim elimde tuttuğum küçücük kumaş parçası öyle renkli, öyle albenili, öyle şahane bir potansiyel doluydu ki, onu belime sarıp türkü çağırmaktan çok daha farklı hayallere daldım. 

Şimdi bazılarınız bıkbık etmeye başlayabilir. Ne halk oyunlarını küçümsüyorum, ne de el emeği yöresel ürünleri. Ama kabul edin; bu şahane malzemeleri döne dolaşa en klişe, en sıkıcı şekillerde kullanmak gerçekten emeğe yazık. Yani kaçınız evde yöresel çarıklarla dolaşıyorsunuz Allah aşkına?! 
Elimdeki kumaştan keşke 1 metre daha fazla olsaydı. Ama modern kesim elbisemi tasarlarken bir karış kumaşla yetinmek zorundaydım.  Kutnuyu kullanırken yaşadığım bir diğer zorluk da kumaşın dokunma şeklinden dolayı ortaya çıkan narinliği idi. Yani bu kumaşı giyim malzemeleri için kullanırken dikişlerin atması, kumaşın akması riski büyük ölçüde var. Peki bu zorluklar bizi bu güzelim kumaşın pırıltılı potansiyelini ortaya çıkarmaktan alıkoymalı mı? Elbette hayır!

Bu uzun girizgahtan sonra benim çözdüğüm kadarıyla kutnu kumaşını elbise tasarımlarınızda kullanmak için yapmanız gerekenleri aktaracağım. 

HAZIRLIK:
Önceki yazıda aktardığım üzere, Antep şivesinin bilmecesini çözmek için verdiğim büyük uğraşlar sonucunda öğrendim ki kutnunun dokuma özelliğinden dolayı kullanmadan önce soğuk suda 2 kez yıkanması gerekiyor. Bir leğene soğuk su ekleyip içinde kısa süre beklettiğiniz kutnuyu fazla sıkmadan durulamalı, bu işlemi 2 kez yaptıktan sonra kuruması için askıya genişçe asmalısınız. Buraya kadarki uygulamalar bana verilen kesin talimatları içeriyor. Bundan sonrası benim uydurduğum adımlardır. 
kutnu kumaşını dikerken dikkat edilmesi gerekenler
ESNEK DÜZ DİKİŞ:
İlk etapta kalıbına göre kestiğiniz kumaş parçalarını, kumaşa zarar vermeyecek bir şekilde düz dikiş ile birleştirebilirsiniz. Dikiş makinasında mümkünse penye iğnesi vb. ince iğne kullanmaya dikkat edin. 
kendi elbiseni kendin dik

DİKİŞ YERLERİNİ KUVVETLENDİRME:
Kutnunun makina dikişinde atmaması için şerit tela kullanmalısınız. Şerit telanız yok ise, benim yaptığım gibi, mevcut telanızı ince ve düzgün bir şerit halinde kesebilirsiniz. Telayı seçerken tek tarafının yapışkanlı olma özelliğine dikkat etmeli ve yapışkanlı yüzeyi kumaşa doğru gelecek şekilde iğnelemelisiniz.
Ben teyel adımını genelde pas geçerim. Fotoğraflar sizi yanıltmasın. Teyel dikişiyle çalışmak size daha rahat geliyorsa, doğrudan iğneleyerek dikmek yerine el dikişiyle teyel yapın. Benim gibi tembel terzi iseniz, dikiş makinasını düzgün kullanmak için ekstra dikkat göstermelisiniz. 
Fotoğraflardan fark ettiyseniz önce iki parçayı düz dikişle birleştirip, ardından şerit telayı, dikiş çizgisini tam ortalayacak şekilde önceki dikiş çizgisinin üzerinden dikebilirsiniz. 

OVERLOK / SÜRFİLE:
Düz dikişi tamamladıktan sonra, telaların üzerinden bir de overlok dikişi yaptınız ve dikiş yerlerini özenle ütülediniz mi giysiniz yeme de yanında yat tadında bir kıvama ulaşacaktır. 
PAÇALAR:
Aynı işlemi kol / etek vb paçasına da uygulayabilirsiniz. Tela ile güçlendirip, overlok / sürfile dikişiyle kapattığınız kenarları tek kat olarak içe katlayıp misler gibi kol/etek ucu görüntüsü elde edebilirsiniz. 
SON ADIM:
Elbette son adımımız kendi tarzımıza uygun takılar ve çarpıcı özgüvenimizle  iş - arkadaş çevrelerimizde süzülmektir. Gerekiyorsa, anlamlı/anlamsız pozlar verip, çevrenizdekilere de pırıltı saçabilisiniz ;-)
modern tasarım yöresel kumaşlar